Het Blue Deal decreet heeft een dubbel doel: een volledige integratie van het beleid met betrekking tot droogte en watertekorten in het waterbeleid én meer duidelijkheid omtrent de financiering. Deze doelen zijn van essentieel belang. De SERV formuleert in dit advies samen met Minaraad en SALV een aantal aanbevelingen om deze doelstellingen sterker te laten doorwerken.
SALV
De SERV adviseert samen met de Minaraad en de SALV over het besluit van de Vlaamse Regering over hergebruik van afvalwater. In het licht van droogte en waterschaarste is het noodzakelijk om in te zetten op waterhergebruik. Het is positief dat de scope van dit besluit ruimer is dan de Europese verordening 2020/741 die zich beperkt tot hergebruik van RWZI-water voor landbouwirrigatie.
Acht jaar na de start van het decreet complexe projecten is nog geen enkel project vergund geraakt, laat staan uitgevoerd. De hoge onderzoeklast, de veelheid aan procedurestappen, onvoldoende draagvlak, maar ook externe factoren zoals politieke besluitloosheid, administratieve verkokering en nieuwe inzichten of regelgeving … zorgen vaak voor langdurige vertraging. Reden genoeg voor de drie strategische adviesraden MORA, SERV en SALV om verbetervoorstellen te doen om de aanpak van complexe projecten te optimaliseren.
SERV, Minaraad en SALV vinden het positief dat concrete stappen worden gezet richting onderbouwde en overlegde doelstellingen voor het kwantitatief beheer in een deel van de waterlopen. Ze vragen wel een betere samenhang in het regelgevend kader en het opstellen van indicatoren voor landbouw en natuur. Ook is er verduidelijking nodig bij de scope van het instrument van peilbeheer. De voorgestelde processen zijn positief, maar doen wel vragen rijzen inzake capaciteit en tijdspad.
SERV, Minaraad en SALV steunen de doelstelling om de lozing van gevaarlijke stoffen maximaal te voorkomen via een risico-gebaseerde aanpak. Ze wijzen wel op een aantal problemen bij de implementatie ervan die moeten opgelost worden.
Mogelijke bijkomende maatregelen voor de reductie van stikstofoxiden en fijn stof
De laatste jaren verbeterde de Vlaamse luchtkwaliteit gestaag maar er stellen zich nog een aantal knelpunten voor fijn stof (PM2,5) en stikstofoxides (NOx). Om die knelpunten aan te pakken zijn, naast een effectieve en voortvarende implementatie van de maatregelen uit het Luchtbeleidsplan 2030, maatregelen nodig voor houtkachels resp. (weg)transport, de voornaamste bronnen van die luchtpolluenten in Vlaanderen.
De SERV adviseerde samen met Minaraad en SALV over enkele aanpassingen in de waterwetgeving waaronder de omzetting van de Europese Verordening over waterhergebruik en wijzigingen aan de watertoets en bijhorende informatieplicht bij verkoop van vastgoed.
SERV, Minaraad en SALV ondersteunen de uitbreiding van de verplichte debietregistratie voor grondwaterwinning en zien duidelijk meerwaarde in de rol van de erkende boorbedrijven en de hen opgelegde verplichtingen zoals een gps-trackingsysteem dat een nauwkeurige locatie van een grondwaterwinning mogelijk maakt. Het opsporen van illegale winningen, het optreden tegen niet-erkende boorbedrijven en overtredingen van erkende boorbedrijven blijven een aandachtspunt voor de handhaving.
De SERV adviseert samen met Minaraad en SALV over de Ontwerpstroomgebiedbeheerplannen 2022-2027. Gelet op de bijkomende uitdagingen van de klimaatverandering betreuren de raden het verlaagde ambitieniveau. De verantwoording voor de termijnverlenging omwille van disproportionele kosten is zwak. Bovendien is de financiële haalbaarheid onduidelijk.