Gisteren, 8 september, ging de Week van de Geletterdheid van start. Deze campagne vraagt aandacht voor burgers die moeite hebben met taal, cijfers en ICT. Geletterdheid is immers belangrijk om zelfstandig te kunnen functioneren, te kunnen deelnemen aan de samenleving en te kunnen bijleren. Voor de SERV is en blijft geletterdheid een belangrijk beleidsthema. De aanbevelingen uit het SERV-advies van september ‘22 Iedereen geletterd, iedereen mee zijn nog steeds erg actueel.
Eén van de aanbevelingen van de SERV is om de basisgeletterdheid te garanderen in het initieel onderwijs. De resultaten van de Vlaamse toetsen laten onder meer zien dat voor leesbegrip 6% van de leerlingen in de A-stroom van het 2de middelbaar secundair onderwijs de basisgeletterdheid niet bereikt en maar liefst 33% van de leerlingen in de B-stroom. Deze groep baart de onderzoekers van het Steunpunt Centrale Toetsen in Onderwijs terecht grote zorgen. De SERV vraagt een veel hogere sense of urgency als het gaat over de uitstroom van laaggeletterde jongeren uit het secundair onderwijs.
Een andere aanbeveling van de SERV is de ondersteuning van inspanningen op de werkvloer. Op recente cijfers is het wachten tot eind dit jaar maar volgens de PIAAC-meting (basisvaardgheden volwassenen) van 2012 was 14% van de volwassenen laaggecijferd; toen in absolute aantallen meer dan een half miljoen mensen. Een aanzienlijk deel van hen is aan de slag. Voor ondernemingen is het niet altijd evident om het juiste geletterdheidsaanbod te vinden en te organiseren. Geletterdheidsnoden op de werkvloer blijven immers vaak verdoken en/of moeilijk bespreekbaar. De SERV vraagt een hoog ambitieniveau op het vlak van geletterdheid bij beleidsmakers en werkpartners. Deze ondernemingen geven alvast het goede voorbeeld.
Geletterdheid: goede praktijken
Geletterdheid gaat veel breder dan enkel taal. Toch zijn de goede praktijken die de SERV bijeenbrengt n.a.v. de Week van de Geletterdheid 2024 trainingen Nederlands op de Werkvloer. De sectorale opleidingsfondsen die vaak ondersteuning bieden, hebben hier al langer ervaring mee in het kader van de sectorconvenantwerking. Taalopleidingen vormen vaak ook de basis voor verdere beroepsgerichte vorming.
De inspirerende praktijken zijn concreet aangereikt door Horeca Forma (sector horeca) , Alimento (sector voeding), Cobot (sector textiel) en Eduplus (sector land- en tuinbouw).
Ostend Hotel is een groot hotel met restaurant, vergader- en fitnesszalen in het centrum van Oostende. Het bedrijf organiseerde in samenwerking met Horeca Forma Nederlands op de werkvloer voor de werknemers die o.a. vaak een Filipijnse achtergrond hebben. Aan de individuele training en opleiding gaat een screeningsinterview vooraf om de voorziene 32u op maat te kunnen inzetten. De training heeft de communicatie in het Nederlands bevorderd en is een basis voor andere beroepsgerichte opleidingen.
"De training gaat door in het hotel en tijdens de werkuren; het is een win-win voor de medewerkers en voor het bedrijf." ‑ Alexander Piers, hotelmanager Ostend Hotel.
ASD is een vleesverwerkend voedingsbedrijf uit Zonhoven met 120 personeelsleden. Het nam opleidingscentrum Elron Academy onder de arm om een opleidingsplan op te maken voor technische en veiligheidsopleidingen. Het bleek echter absoluut nodig om voorafgaandelijk opleidingen Nederlands aan te bieden aan de vele Roemeense en Poolse medewerkers. Dat gebeurde met een intens taalbad van vier dagen én een vervolgtaalopleiding. Met de opleiding staat een goede integratie op de werkvloer voorop, maar ook de maatschappelijke integratie is voor de onderneming belangrijk (zonder kennis van het Nederlands is het moeilijker om een woning te vinden).
"Dankzij de lessen Nederlands zijn de opleidingen EHBO, veiligheid en heftruck met succes kunnen doorgaan. Maar het team is er ook als groep sterker door geworden." ‑ Sandra Huysmans, directeur Elron Academy.
Vegobel in Duffel is een kruidenkwekerij opgestart in 1995 gespecialiseerd in de jaarrondteelt van diverse kruiden in pot. Het is een klein familiaal tuinbouwbedrijf dat is uitgegroeid tot één van de grootste producenten van kruiden in pot. Er werd aan de medewerkers een eerste aanbod Nederlands op de Werkvloer aangeboden in het najaar van 2023. Dit werd zo goed ontvangen, dat er in het voorjaar 2024 nog eens meerdere groepen de training hebben kunnen volgen.
"De lessen Nederlands zijn gericht op het werk en op de onderlinge communicatie. Maar het is ergens ook wel de bedoeling dat het de mensen aanzet om ook buiten het werk die kennis verder te verdiepen." ‑ Katrien Nelissen, opleidingsverantwoordelijke Vegobel.
Liebaert is een familiebedrijf uit de textielsector gevestigd in Deinze met 160 werknemers dat elastische stoffen maakt voor fashion, medische en technische doeleinden. Aandacht voor taal en taalopleidingen zijn een dagdagelijkse praktijk voor het bedrijf want er werken maar liefst 20 nationaliteiten. Het Nederlands komt op verschillende manieren aan bod bv. met een terminologiecatalogus met daarin foto’s en filmpjes en met taallessen. Werknemers die langer in dienst zijn, zijn vaak kortgeschoold. Bij elke modernisering van de machines worden zij van nabij begeleid en getraind volgens wat de medewerker in kwestie nodig heeft.
"Er is geen enkele vorm van verplichting nodig bij het aanbod Nederlands op de werkvloer. Er wordt enthousiast aan deelgenomen en bij de medewerkers is er veel erkentelijkheid voor." ‑ Kevin Allison, HR & Plant Manager Liebaert.
