Zestig acties moeten etnische werkzaamheidskloof in Vlaanderen dichten

    Zes op tien mannen en vrouwen die in Vlaanderen wonen maar geboren zijn buiten de EU zijn aan het werk. Voor personen van Belgische herkomst is dat ruim drie op de vier. Tegenover andere Europese regio’s en landen scoort Vlaanderen slecht voor de werkzaamheidsgraad voor personen met een migratieachtergrond. Ook de streefcijfers van het Pact 2020 zullen moeilijk gehaald worden. Vlaanderen laat zo een groot arbeidspotentieel liggen. De Commissie Diversiteit met vertegenwoordigers van de sociale partners en de kansengroepen stelt daarom een lijst met zestig acties voor om de etnische werkzaamheidskloof te dichten. Vlaanderen kan grote stappen vooruit zetten door meer aandacht voor diversiteit in de lerarenopleiding, een gekleurder lerarenkorps en het sterker uitspelen van de preventieve rol van het onderwijs. Verder is het belangrijk meer te focussen op competenties i.p.v. diploma’s, kortere, geïntegreerde trajecten voor nieuwkomers te voorzien die taal leren combineren met werken of een opleiding volgen en bedrijven in de uitbouw van een inclusief HR-beleid te ondersteunen.

    Caroline Copers, voorzitter SERV en Commissie Diversiteit: “De kwetsbare positie van personen met een migratie-achtergrond op de Vlaamse arbeidsmarkt is een gekend en aanslepend probleem. Vlaanderen heeft belangrijke hefbomen in handen om hieraan te sleutelen. Met deze actielijst geven de sociale partners en de vertegenwoordigers van de kansengroepen een voorzet voor een samenhangend beleid in Vlaanderen dat zorgt voor duurzame tewerkstellingskansen voor personen met een migratieachtergrond. We roepen dan ook de volgende ministers van Werk en Onderwijs op om hier mee hun schouders onder te zetten.

    Focus op evenredige arbeidsdeelname

    In het Pact 2020 van de Vlaamse Regering en de sociale partners werden doelstellingen over evenredige arbeidsdeelname van kansengroepen vastgelegd. Tegen 2020 streeft Vlaanderen naar een werkzaamheidsgraad van 64% voor personen geboren buiten de EU en 58% voor personen zonder EU-nationaliteit. Op basis van de cijfers van 2018 blijkt nu al dat deze doelstellingen niet gehaald zullen worden. In 2018 lag de werkzaamheidsgraad van deze twee groepen respectievelijk op 61 en 50%. Er is dus nog een weg te gaan om van de werkende bevolking een mooie afspiegeling te maken van de groep mensen op beroepsactieve leeftijd.

    Sterk inzetten op preventieve rol onderwijs

    De Commissie Diversiteit wil de Vlaamse Regering sterker zien inzetten op de preventieve rol van het onderwijs. Leerlingen met een migratieachtergrond boeken opvallend minder schoolsucces. Uit vergelijkend onderzoek blijkt dat het prestatieniveau van leerlingen met een migratieachtergrond gemiddeld 2 studiejaren onder dat van leerlingen zonder migratieachtergrond ligt. Dit vertaalt zich in hogere ongekwalificeerde uitstroom en beperkte doorstroom naar het hoger onderwijs. Bij de overgang van het lager naar secundair onderwijs krijgen meisjes en jongens met een migratieachtergrond andere studieadviezen ongeacht hun prestaties en capaciteiten. Leraren voelen zich slecht gewapend tegenover diversiteit. Daarom vraagt de Commissie Diversiteit om leraren in opleiding beter te leren omgaan met diversiteit. Het wordt ook tijd dat het Vlaamse lerarenkorps een afspiegeling is van de diverse maatschappij waarin we leven. Dat kan zorgen voor positieve en geloofwaardige rolmodellen voor leerlingen met een migratieachtergrond.

    Door meer in te zetten op de preventieve rol van onderwijs zullen meer jongens en meisjes met een migratieachtergrond hun schoolloopbaan succesvol kunnen afwerken. Er is vooral nood aan o.a. meer ouderbetrokkenheid, een betere studieoriëntering, een kwaliteitsvolle studie-en huiswerkbegeleiding en een toets inzake gelijke onderwijskansen bij elke onderwijsmaatregel.  Zo verhogen ze aanzienlijk hun startkansen op de arbeidsmarkt.

    Meer kansen geven op de arbeidsmarkt

    In Vlaanderen bestaan al heel wat maatregelen die werkzoekenden activeren. Nog te vaak zijn mensen met een migratieachtergrond ondervertegenwoordigd in stages, IBO, werkplekleren en andere maatregelen. De Commissie diversiteit vraagt aan VDAB om deze instrumenten ook voor hen meer in te zetten. Het is daarnaast ook belangrijk hieraan een goed uitgewerkt competentiebeleid te koppelen. Zo kunnen ook competenties die buiten het traditionele onderwijs zijn verworven, erkend worden en meetellen bij het solliciteren naar werk. Nieuwkomers ervaren in Vlaanderen nog te weinig dat hun kwalificaties en werkervaring uit hun land van herkomst een meerwaarde zijn. Hoewel belangrijk, ligt de nadruk nu soms te veel op het eerst verwerven van een goede beheersing van het Nederlands. Nochtans is een snelle, positieve eerste werkervaring een belangrijke stap naar duurzaam werk. Een mooi voorbeeld hiervan is de ACT-tool (Actief Competenties Toetsen). Dit project van Samenlevingsopbouw Antwerpen met enkele uitzendkantoren laat kortgeschoolde anderstaligen hun competenties (ook bv. soft skills zoals omgang met collega’s) binnen een assessment aantonen. Dergelijke maatregelen zorgen voor meer kansen op de arbeidsmarkt.

    Verder is het belangrijk te investeren in de opbouw van kennis en expertise over diversiteit bij bedrijven, sectoren en de samenleving. Daarom vraagt de Commissie Diversiteit een inclusief HR-beleid bij bedrijven te ondersteunen.

    Goede monitoring

    De Commissie Diversiteit hecht veel belang aan een goede monitoring. Om een goed beleid te voeren zijn concrete cijfers nodig. Daarom moet er werk gemaakt worden van meer transparante en up-to-date cijfers over de schoolloopbaan van leerlingen en hun diverse kenmerken (o.a. migratieachtergrond). VDAB moet een duidelijker zicht krijgen op de samenstelling van de werkzoekenden met een migratieachtergrond (o.a. verblijfsduur, generatie).

    Thema's en trefwoorden