Uit de Werkbaarheidsmonitor blijkt dat in 2023 23,4% van de werknemers en 27,4% van de zelfstandigen te kampen heeft met emotionele belasting. Emotionele belasting verwijst naar de mate waarin het werk iemand emotioneel raakt, bijvoorbeeld door confrontatie met aangrijpende situaties of door contact met moeilijke klanten. Dergelijke zaken hebben een aanzienlijke invloed op werkstress, motivatie en werk-privébalans.
Omdat emotionele belasting inherent is aan bepaalde functies, zoals in de zorg en het onderwijs, maar ook voorkomt bij (midden)kaderfuncties, in het openbaar bestuur en in de financiële sector, is het belangrijk te begrijpen welke impact emotionele belasting heeft op wie ermee geconfron-teerd wordt. Daarnaast is het essentieel te onderzoeken wat organisaties kunnen doen om emotionele belasting te voorkomen en, waar dat niet mogelijk is, de negatieve gevolgen ervan te beperken.
Wat onderzoeken we?
We onderzoeken in dit project hoe vaak en op welke manier emotionele belasting voorkomt bij werknemers en zelfstandige ondernemers en welke strategieën effectief zijn voor preventie en aanpak.
Cijfers en trends in Vlaanderen
We onderzoeken trends en verschillen in prevalentie tussen deelgroepen op basis van de rijke data van de Werkbaarheidsmonitor. We kijken wat de impact is op duurzaam werk en of andere kenmerken van de job verband houden met emotionele belasting. Dit doen we voor zowel werknemers als zelfstandigen, om een breed zicht te krijgen op emotionele belasting.
Praktijken die werken in organisaties
Via een verdiepend kwalitatief onderzoek in de zorgsector, waar emotionele belasting vaak voorkomt, brengen we in kaart hoe emotionele belasting zich in de praktijk manifesteert. We onderzoeken welke preventiemaatregelen op organisatie- en teamniveau worden toegepast om deze belasting te verminderen, met bijzondere aandacht voor primaire en secundaire preventie. Daarnaast analyseren we de effectiviteit van deze maatregelen en de succesfactoren en barrières die de organisaties daarbij ervaren. Dit luik levert praktische inzichten en inspiratie op voor beleid en praktijk.
Werkwijze
De studie combineert verschillende onderzoeksmethoden:
- Kwantitatieve analyses op basis van data uit de Werkbaarheidsmonitor, die een breed beeld schetsen van de situatie bij zowel zelfstandigen als werknemers.
- Kwalitatief onderzoek voor verdiepend inzicht: We selecteren een vijftal zorgorganisaties in Vlaanderen die inzetten op het omgaan met emotionele belasting. We selecteren daarbij geen “perfecte” voorbeelden, maar organisaties met interessante en leerrijke praktijken – inclusief hun sterktes en uitdagingen.
Timing
Het onderzoek loopt in 2026 en 2027 met een publicatie van de kwantitatieve analyses in het najaar 2026. Voor het kwalitatieve luik gebeurt de verkenning en selectie van de cases in de zomer, interviews in het najaar en is de publicatie van het onderzoeksrapport voorzien in het voorjaar 2027.
