Wat onderzoeken we?
Welke strategieën passen ondernemingen toe wanneer ze het werk moeilijk gedaan krijgen en wanneer ze moeite hebben om te rekruteren? We bekijken
- of en hoe ondernemingen het werk gedaan krijgen;
- of er sprake is van krapte en hoe deze tot uiting komt in ondernemingen;
- welke strategieën worden toegepast door ondernemingen om arbeidskracht, productie en dienstverlening op elkaar af te stemmen. We richten ons daarbij op aanwervingsstrategieën, gebruik van alternatieve bronnen van arbeidskracht (zoals flexibiliteit, uitbesteding, samenwerking) en aanpassingen in processen van productie en dienstverlening ;
- of en welke patronen te identificeren zijn, of er bijvoorbeeld types ondernemingen te onderscheiden zijn op basis van ervaren gevolgen, gebruikte strategie, sector, grootte of combinaties hiervan.
Werkwijze
We vroegen het aan 536 ondernemingen in een online-enquête. Er werd een online bevraging opgesteld. De vragen werden gericht aan de zaakvoerder, het management of de HR-verantwoordelijke van ondernemingen gevestigd in Vlaanderen en Vlaamstalige ondernemingen gevestigd in Brussel. De vragenlijst werd verspreid via werkgevers- en sectororganisaties en verstuurd naar een aantal aangekochte adressen.
Timing
Het onderzoek werd afgerond in juni 2024.
Resultaten
- Ondernemingen krijgen het werk moeilijk rond en de werkdruk stijgt Zes op de tien (59%) van de ondernemingen krijgt het werk moeilijk gedaan. Er is geen verschil tussen kleine of grote(re) ondernemingen, maar wel een verschil naar sector. Meer ondernemingen in de land- en tuinbouw (76%) en overheid-onderwijs-social profit (69%) hebben moeite om het werk rond te krijgen.
- Ondernemingen passen allerlei strategieën toe om het werk toch gedaan te krijgen. Zeven op de tien (70%) zoekt naar meer efficiëntie in de werkprocessen, zes op de tien (61%) verdeelt het werk over de bestaande medewerkers en iets meer dan de helft (52%) maakt gebruik van overuren. Dat zorgt er misschien wel voor dat het werk gedaan geraakt maar kan ook zorgen voor een hogere werkdruk. Tegelijk zijn ondernemingen veel minder geneigd om de werkhoeveelheid en het werktempo te verlagen of om minder werk aan te nemen (30%).
- Moeilijkheden bij aanwerving zijn vrij algemeen Algemeen stellen we vast dat de meeste ondernemingen (83%) overwegen aan te werven in de komende drie jaar. Zes op de tien ondernemingen (59%) die willen aanwerven, heeft sterke moeilijkheden met het aanwerven van personeel. Nog eens drie op de tien melden beperkte aanwervingsmoeilijkheden en één op de tien ervaart geen moeilijkheden.
- Ondernemingen met meer dan 10 werknemers voelen meer aanwervingsmoeilijkheden dan kleine ondernemingen (1 tot 9 werknemers). Naar sector zijn het vooral de ondernemingen in de bouw (72%) en industrie (69%) die moeilijk geschikt personeel vinden. In deze sectoren zoeken ze meer dan elders naar technische profielen en vakmensen, die bijzonder moeilijk te vinden zijn.
- Bij het invullen van vacatures is het meest voorkomende probleem dat de sollicitanten onvoldoende vakkennis hebben: 62% van de ondernemingen bevestigt dit. Daarnaast zegt de helft van de ondernemingen dat ze nauwelijks of geen reactie krijgen (53%) op de vacature of dat de kandidaten niet de gewenste werkhouding hebben (52%).
- Toch betekent de arbeidsmarktkrapte niet dat er minder aangenomen wordt. De helft (52%) van de ondernemingen met sterke aanwervingsproblemen neemt nog steeds meer mensen aan dan er afvloeien. Dat zij toch aanwervingsproblemen ervaren, kan bijvoorbeeld verklaard worden door hun groei die sneller gaat dan er personeel te vinden is om bij te benen.
- Aanwervingsmoeilijkheden aanpakken om de aanwervingsmoeilijkheden op te vangen, gebruiken ondernemingen verschillende strategieën om hun werknemers efficiënter te kunnen inzetten en om zich aantrekkelijker te maken voor bestaande en nieuwe medewerkers. Driekwart van de ondernemingen met sterke aanwervingsmoeilijkheden (73%) maakt gebruik van interne opleidingen om de arbeidsmarktkrapte aan te pakken. Daarnaast werken ze aan hun imago (63%) om aantrekkelijk voor de dag te komen. Tot slot zien heel wat van de ondernemingen met sterke aanwervingsmoeilijkheden ook heil in doorlopend aanwerven (50%) met meer oog voor diversiteit en inclusie (47%) en een korter selectieproces (42%).
