Digitalisering in Industrie 4.0

    Project status
    Lopend

    In de visienota De transitie naar een digitale samenleving: aanzet voor een integrale beleidsagenda beklemtoont de SERV het belang van strategische digitalisering in het kader van industrie 4.0 en stelt dat het essentieel is dat diverse actoren zoals overheden, werkgevers, vakbonden en sectororganisaties hard blijven inzetten op sensibilisering om de implementatie van digitale technologieën te versterken en te versnellen.

    De vierde industriële revolutie Industrie 4.0 is meer dan een klassiek innovatieproces, het is dieper en meer radicaal. Digitale technieken zoals slimme sensoren, artificiële intelligentie, IoT platforms, locatiebepalingen en mens-machine interfaces grijpen diepgaand in op de bedrijfsvoering. Bedrijven die de evolutie naar Industrie 4.0 volgen, zullen de komende jaren een impact ervaren van digitalisering op hun producten, processen en zakenmodel. Voorlopers zien digitalisering vandaag als strategisch en werken doelbewust op verschillende bedrijfsdomeinen tegelijk.

    Wat onderzoeken we?

    De Stichting brengt met een kwalitatief onderzoek voorbeelden van hoe bedrijven hun businessmodel en productieprocessen vormgeven met het oog op verdere digitalisering en innovatie in het kader van de Industrie 4.0-opportuniteiten. Speciale aandacht zal gaan naar hoe bedrijven in hun processen, samenwerking en klantenrelaties omgaan met disruptieve trends.

    De centrale onderzoeksvraag in de cases is hoe binnen de bedrijven de bedrijfsstrategie en het businessmodel worden hertekend omwille van digitaliseringsprocessen in het kader van de Industrie 4.0-opportuniteiten. We gaan ook na welke netwerken en welke actoren in dit transitieproces voor de bedrijven van belang zijn.

    Werkwijze

    In een eerste fase verzamelen we informatie via vakliteratuur en verkennende gesprekken met experten in het veld.

    • Wat is de stand van zaken op vlak van digitalisering in de betrokken sectoren van de maakindustrie? Wat zijn de belangrijkste kenmerken van de digitale technologie in de sector: mobiele apparaten, IoT platforms, locatiebepalingen, mens-machine interfaces, autentificatie & fraude, 3D, slimme sensoren, big data en algoritmen, klantenprofilering, augmented (real) wearables, cloud computing?
    • Waarom worden digitale technieken geïmplementeerd?
    • Wie zijn de belangrijkste partners bij de implementatie? Wat is de rol van het management, de bedrijfsstructuur, de participatie van werknemers?
    • Wat is de belangrijkste impact op producten, productieprocessen, businessmodellen, competenties en arbeidsorganisatie.
    • Wat zijn de belangrijkste belemmeringen, knelpunten bij de implementatie?
    • Wat kan de sector doen om digitalisering in haar bedrijven te ondersteunen?
    • Wat kan de overheid doen om digitalisering te ondersteunen?

    In een tweede fase voeren we casestudies uit in enkele sectoren van de maakindustrie. Bij de deelvragen nemen we expliciet de drempels en hefbomen bij enerzijds het management, bestuurders, aandeelhouders, familie en anderzijds bij de werknemers en werknemersorganisaties bij de implementatie van digitale technieken Industrie 4.0 mee.

    • Hoe zien de innovaties in de businessmodellen van de onderzochte bedrijven er uit op het vlak van:
      • de producten die worden gemaakt en/of de diensten die worden geleverd en het marktsegment dat wordt bediend?
      • het productieproces?
      • hoe het product of de dienst tot de klant komt en welke rol de klant en zijn of haar wensen en noden in het vernieuwde businessmodel speelt?
      • de wijzigingen in de interne arbeidsorganisatie en het HR-beleid?
    • Op welke manier hebben de onderzochte bedrijven hun innovaties in het businessmodel gerealiseerd? Wat waren drempels en hefbomen hierbij? Wat was de rol van de werknemers hierin en van het sociaal overleg? Wat was de rol van managers, bestuurders, aandeelhouders, financiers, toeleveranciers, adviseurs, familie, en van andere ondersteunende organisaties of actoren?
    • Hoe ziet het netwerk rond de bedrijven eruit? O.a. Samenwerking(sverbanden) met andere bedrijven, toeleveranciers van nieuwe technologieën, kennisinstellingen en overheid komen hierin aan bod. We gaan op zoek naar de actoren die van belang zijn voor de digitalisering in Industrie 4.0, zonder op voorhand af te bakenen
    • Hoe kijken de bedrijven in het kader van Industrie 4.0 aan tegen de rol van de sectororganisaties (federaties, onderzoeksinstellingen) en de overheid? Welke ondersteuning is nodig of wenselijk?

    Het onderzoek zal voor meer inzichten zorgen in hoe de overheid de digitalisering in bedrijven nog beter kan ondersteunen. Voor dit onderzoek bouwen we verder op vroeger onderzoek over open innovatie en de ondersteuning door de overheid.

    Timing

    Het project loopt tot december 2018.

    Resultaten

    De resultaten worden gebundeld in een onderzoeksrapport van de Stichting Innovatie en Arbeid.