Samenwerking rond technologische innovatie vraagt openheid bedrijven, kenniscentra, universiteiten en hogescholen

19/09/2011

technologische innovatieBedrijven en kenniscentra die willen samenwerken rond technologische innovatie vinden heel wat hindernissen op hun weg, maar gaan daar vaak creatief mee om. De voornaamste stoorzenders zijn een kennis- en cultuurkloof, onduidelijkheid over financieringsmechanismen en tegengestelde belangen bij intellectuele eigendom. Dat blijkt uit een onderzoek van de Stichting Innovatie & Arbeid, het onderzoekscentrum van de Vlaamse sociale partners binnen de SERV. Met deze studie wil de Stichting mee bouwen aan het toekomstige innovatiebeleid in Vlaanderen.

Grote en kleine hindernissen

Uit gesprekken met ruim honderd ervaringsdeskundigen in bedrijven en kenniscentra komt een complex geheel van grote en kleine hindernissen naar voren die het moeilijk maken om in een netwerk of samenwerking rond technologische innovatie te stappen. Hoe kleiner een bedrijf, hoe moeilijker om al deze hindernissen te overbruggen. Door de grote diversiteit aan bedrijven en kenniscentra is een juiste match tussen de behoeften van bedrijven en het aanbod van kenniscentra niet gemakkelijk. De vier soorten kenniscentra - universiteiten, hogescholen, strategische onderzoekscentra en sector- of technologiegebonden onderzoekscentra - zijn grotendeels complementair. De problemen die zij ervaren bij samenwerking zijn deels gelijkaardig, deels verschillend.

Er is een kenniskloof door een verschil in kennisniveau of niet weten waar de kennis zich bevindt. Zo hebben bijvoorbeeld kleine onderzoeksgroepen aan hogescholen het moeilijk om alle technologische ontwikkelingen op te volgen. Er is een cultuurkloof omdat bedrijven vanuit commercieel oogpunt vooral naar oplossingen op korte termijn vragen. Kenniscentra hebben een andere focus, zeker bij niet-gericht onderzoek aan universiteiten en hogescholen waar timing en planning over veel langere termijn lopen. Er zijn financiële obstakels door de manier waarop onderzoeksprojecten van kenniscentra en hun samenwerking met bedrijven gefinancierd worden. Bedrijven zijn niet geneigd te betalen voor onderzoek als onvoldoende duidelijk is waarvoor ze moeten betalen of de meerwaarde van contractonderzoek niet duidelijk is. Ten slotte zijn intellectuele eigendom en patenten enkel een hulp in de samenwerking bij voldoende vertrouwen tussen bedrijven en kenniscentra. De mogelijkheden om rechten te regelen via een overeenkomst, worden nog te weinig benut.

Hefbomen voor samenwerking

Met dit onderzoek wil de Stichting Innovatie & Arbeid niet alleen de hindernissen blootleggen, maar ook hefbomen aanreiken – creatieve oplossingen die ook vandaag al gedeeltelijk door kenniscentra en bedrijven gehanteerd worden – om de samenwerking tussen bedrijven en kenniscentra gemakkelijker te doen verlopen.

De samenwerking tussen bedrijven en kenniscentra verloopt beter met:

  1. innovatiebewuste ondernemers

  2. ondernemende onderzoekers

  3. een betere bekendheid met het FRIS-onderzoeksportaal (Flanders Research Information Space) dat ondernemers gidst in de kenniswereld en kennis van onderzoekers helpt valoriseren

  4. sterke toeleidingsdiensten zoals de provinciale innovatiecentra en de kenniscentragebonden interne brugfuncties (o.a. de technology transfer offices binnen de associaties)

  5. voldoende basisfinanciering voor kenniscentra en ondersteuning van netwerkactiviteiten want netwerken bieden een opstap naar samenwerking.

Meer info

Met vragen over het rapport kan je terecht bij Gert Verdonck.

Dit onderzoek sluit aan bij een SERV-advies over samenwerking tussen bedrijven en kenniscentra bij innovatie en bij het IOA-themadossier Kennisbronnen en samenwerking bij innovatie.

Ook gevonden inservMORASAR WGGVlaamse HavencommissieVlaamse Luchthavencommissie